مقایسه سایت های فریلنسری عربی با Upwork و Fiverr (راهنمای انتخاب و شروع حرفهای در ۲۰۲۶)
مقایسه سایت های فریلنسری، معمولاً پلتفرمهای خدمات محصولی (مثل خمسات و Fiverr) مسیر کوتاهتری دارند؛ اما اگر دنبال «پروژههای بزرگتر و قراردادهای واقعی» هستی، مدل پروژهمحور (مثل مستقل و Upwork) مناسبتر است. بازار عربی (MENA) یک مزیت مهم دارد: رقابت هدفمندتر و نیاز پررنگ به تولید محتوا/طراحی/ترجمه عربی. در عوض، بعضی پلتفرمهای عربی ممکن است احراز هویت یا شرایط محلی داشته باشند (مثل بحر که در راهنما به تایید ابشر اشاره کرده است).
در این مقاله، ۶ پلتفرم عربی مهم را معرفی میکنیم (مستقل، خمسات، بحر، Ureed، صمملي، Soundeals) و بعد با Upwork و Fiverr مقایسه میکنیم؛ در پایان هم یک «چارچوب تصمیمگیری» میدهیم تا دقیقاً بدانی کدام مسیر برای تو سودآورتر است.
چرا بازار عربی برای فریلنسری جدی است؟
بازار عربی فقط «زبان عربی» نیست؛ ترکیبی از کشورهایی است که از نظر بودجه، رفتار خرید و استانداردهای پروژه تفاوت زیادی دارند: از پروژههای استارتاپی در مصر و اردن تا قراردادهای بزرگتر در کشورهای حوزه خلیج (GCC). همین تنوع، یک فرصت مهم میسازد: اگر بتوانی پیشنهاد ارزش روشن، نمونهکار قابل اعتماد و ارتباط حرفهای داشته باشی، شانس بستن قراردادهای تکرارشونده (Retainer) در بازار عربی بالا میرود.
مزیت دیگر این بازار این است که بسیاری از کارفرماها ترجیح میدهند با فریلنسری کار کنند که زبان و فرهنگ کاری عربی را بفهمد. نتیجه؟ در تخصصهایی مثل تولید محتوا، کپیرایتینگ، طراحی برای شبکههای اجتماعی، ترجمه، مدیریت شبکههای اجتماعی، و حتی UI/UX برای بازار عربی، میتوانی سریعتر از بازار کاملاً جهانی به نقطه «فروش پایدار» برسی.
با این حال باید واقعبین بود: پلتفرمهای عربی معمولاً «کمعمقتر از Upwork» هستند (از نظر تعداد پروژههای تخصصی خیلی خاص)، و بعضیشان برای اعتمادسازی از مکانیسمهای محلی استفاده میکنند. پس بهترین استراتژی برای خیلیها، «ترکیبی» است: یک یا دو پلتفرم عربی برای جریان ثابت مشتری + یک کانال جهانی/لینکدین برای رشد بلندمدت.
مدلهای رایج در پلتفرمهای فریلنسری
قبل از اینکه اسم پلتفرم را انتخاب کنی، باید مدل کسب درآمد را انتخاب کنی. تقریباً همه پلتفرمها در یکی از این سه مدل میگنجند:
۱) پروژهمحور (Project/Proposal): کارفرما پروژه میگذارد و فریلنسر پیشنهاد میدهد. نقطه قوت این مدل، پروژههای بزرگتر و امکان قراردادهای طولانیتر است؛ نقطه ضعفش این است که نیاز به پروپوزالنویسی و مذاکره حرفهای دارد.
۲) خدمات محصولی (Gig/Micro-services): تو خدمت را مثل محصول با عنوان، قیمت و زمان تحویل مشخص میچینی و مشتری خرید میکند. برای شروع سریع و گرفتن ریویو عالی است، اما باید روی صفحهسازی، بستهبندی خدمات و نرخ تبدیل کار کنی.
۳) بازارهای «تأیید شده» یا نیمهاستخدامی (Vetted/Marketplace): پلتفرم تلاش میکند کیفیت فریلنسرها را با فرآیندهای تأیید یا ابزارهای مدیریت پروژه بالاتر نگه دارد. معمولاً برای پروژههای جدی مناسب است، اما کارمزد و سختگیری هم میتواند بیشتر باشد.
معرفی سایتهای فریلنسری عربی
مستقل (Mostaql) – پروژهمحور برای قراردادهای واقعی
مستقل (Mostaql) یکی از شناختهشدهترین پلتفرمهای عربی پروژهمحور است: کارفرما پروژه تعریف میکند، فریلنسرها پیشنهاد میدهند و پرداختها داخل پلتفرم مدیریت میشود. طبق صفحه رسمی کارمزدها، مستقل ۱۵٪ از درآمد فریلنسر را بهعنوان عموله کسر میکند.
مزیت مستقل این است که برای پروژههای متوسط تا بزرگ و کارفرماهایی که «سفارش جدی» دارند مناسب است؛ یعنی اگر بتوانی پروپوزالنویسی، مدیریت انتظارات، و تحویل مرحلهای را خوب انجام دهی، امکان گرفتن پروژههای تکرارشونده بالاست.
نکته عملی برای موفقیت در مستقل: بهجای رزومهنویسی کلی، هر پیشنهاد را با یک «طرح اجرای کوتاه» شروع کن: خروجی دقیق چیست؟ مراحل کار چیست؟ چه چیزهایی داخل قیمت هست و چه چیزهایی نیست؟ این کار هم نرخ پذیرش را بالا میبرد و هم اختلافهای بعدی را کم میکند.
خمسات (Khamsat) – فروش خدمات محصولی و شروع سریع
خمسات بزرگترین بازار عربی خدمات مصغره است: بهجای رقابت سنگین در پروپوزال، تو با ساختن «صفحه خدمت» (عنوان، نمونهکار، پکیجها و زمان تحویل) فروشت را میگیری. طبق صفحه رسمی کارمزد فروشندگان، خمسات ۲۰٪ از درآمد فروشنده را کسر میکند.
از سمت خریدار هم خمسات برای هر سفارش «رسوم» دریافت میکند؛ در صفحه رسمی کارمزد خریداران آمده که درصد ثابت ۵٪ اعمال میشود و حداقل مبلغی هم برای هر سفارش وجود دارد. این نکته مهم است چون روی رفتار خرید و قیمتگذاری خدمات اثر میگذارد.
خمسات برای مبتدیها عالی است، به شرط اینکه خدماتت را درست «محصولی» کنی. یعنی بهجای اینکه بنویسی “ترجمه انجام میدهم”، یک بسته روشن بساز: “ترجمه ۱۰۰۰ کلمه عربی-انگلیسی با تحویل ۴۸ ساعت + ویرایش”. هرچه خروجی شفافتر باشد، نرخ تبدیل بالاتر میرود.
بحر (Bahr) – تمرکز روی بازار عربستان و پروژههای سعودی
بحر (Bahr) پلتفرمی است که روی بازار عربستان تمرکز دارد و در صفحه اصلی خود به «بدون هیچ رسوم اضافی» اشاره میکند. نکته مهم این است که در راهنمای کاربری بحر، برای تکمیل فرآیند تأیید، به “Absher verification” (تایید ابشر) اشاره شده است؛ یعنی احتمالاً برای بسیاری از سناریوها، اتصال به سیستمهای محلی عربستان در روند ثبتنام/تایید اهمیت دارد.
برای چه کسی بحر انتخاب خوبی است؟ اگر میخواهی پروژههای مرتبط با بازار عربستان بگیری (محتوای عربی، طراحی برای برندهای سعودی، مارکتینگ، تولید محتوا و …) و میتوانی با استانداردهای آن بازار کار کنی، بحر میتواند مسیر مستقیمتری باشد.
اگر قصدت بازار عربستان نیست یا نمیخواهی با فرآیندهای محلی درگیر شوی، معمولاً بهتر است اول با پلتفرمهای عمومیتر عربی (مستقل/خمسات/Ureed) شروع کنی و بعد در صورت تثبیت نمونهکار و ارتباطات، سراغ بحر بروی.
Ureed – بازار MENA با مدل نیمهاستخدامی و پروژههای جدیتر
Ureed خودش را یک بازار حرفهای برای فریلنسری در منطقه معرفی میکند و برای فریلنسرها یک صفحه “Financial Information” دارد که میگوید روی هر تراکنش ۲۰٪ service fee دریافت میکند. در صفحات معرفی کسبوکار هم به ۵٪ service fee (برای کارفرما/پلنها) اشاره شده است.
یک نکته تاریخی مهم: Ureed در سال ۲۰۲۰ پلتفرم Nabbesh را خریداری کرد و داراییها و فریلنسرهای آن را در برند Ureed ادغام کرد. این یعنی اگر قبلاً نام نَبّش را شنیده بودی، امروز بخش زیادی از آن اکوسیستم زیر چتر Ureed است.
Ureed برای چه کسی مناسبتر است؟ برای فریلنسرهایی که میخواهند با شرکتها و تیمها کار کنند، زمانثبت (timesheet) یا فرآیندهای مدیریت پروژه برایشان مهم است و میتوانند کارمزد را در قیمتگذاری لحاظ کنند. چون ۲۰٪ عدد بزرگی است، باید از اول مدل قیمتگذاریات را طوری بچینی که بعد از کسر کارمزد، سود منطقی باقی بماند.
چکلیست عملی موفقیت در پلتفرمهای پروژهمحور (مستقل/Upwork/Ureed)
اگر انتخابت پروژهمحور است، این چکلیست را قبل از ارسال اولین پیشنهاد انجام بده:
- پروفایل نتیجهمحور: بهجای لیست مهارتها، ۳ نتیجه قابل اندازهگیری بنویس (مثلاً «افزایش نرخ تبدیل لندینگ»، «تحویل MVP در ۱۴ روز»، «کاهش زمان بارگذاری»).
- نمونهکار گزینشی: فقط ۳ تا ۵ نمونهکارِ بهترین را بگذار؛ هر نمونهکار یک توضیح کوتاه «مسئله/راهحل/خروجی» داشته باشد.
- پروپوزال کوتاه و عملی: ۵۰٪ پیشنهاد باید درباره پروژه کارفرما باشد، نه درباره خودت.
- تقسیم کار به مرحله: پروژه را به ۲ تا ۴ مرحله تقسیم کن تا هم ریسک کم شود و هم امکان دریافت پرداخت مرحلهای بالا برود.
- سؤال هوشمندانه: آخر پیشنهاد فقط ۱ تا ۲ سؤال بپرس که اگر جواب بدهند، پروژه سریعتر جلو میرود (مثلاً «نمونههای مرجع دارید؟» یا «اولویت شما سرعت است یا کیفیت/جزئیات؟»).
یک الگوی پیشنهادی برای شروع پیشنهاد:
«سلام، پروژه شما را خواندم. برای رسیدن به [هدف کارفرما] پیشنهاد میدهم کار را در ۳ مرحله انجام دهیم: (۱) تحلیل نیاز و نمونهها، (۲) اجرا و ارسال نسخه اولیه، (۳) اصلاحات و تحویل نهایی. خروجی دقیق: [خروجی]. زمان: [زمان]. اگر موافقید، فقط این ۲ مورد را مشخص کنید: [سؤال ۱] و [سؤال ۲].»
صمملي (Samemli) – پلتفرم تخصصی برای طراحان
اگر تمرکزت طراحی است و میخواهی در بازار عربی با کارفرماهایی کار کنی که دقیقاً دنبال طراح میگردند، صمملي (Samemli) یک گزینه تخصصی است. طبق توضیح سایت، صمملي ۲۰٪ از ارزش پروژه را دریافت میکند و این مبلغ از درآمد طراح کسر میشود.
مزیت پلتفرمهای تخصصی این است که کیفیت لیدها معمولاً مرتبطتر است: کارفرما از ابتدا میداند دنبال طراح آمده و تو هم به جای رقابت با همه رشتهها، با طراحان رقابت میکنی. اگر نمونهکار قوی و فرآیند تحویل استاندارد داشته باشی، میتوانی پروژههای تکرارشونده طراحی (مثل بستههای شبکه اجتماعی) بگیری.
چکلیست ساخت خدمت محصولی (خمسات/Fiverr) با نرخ تبدیل بالا
در پلتفرمهای خدمات محصولی، «صفحه خدمت» فروشنده اصلی توست. این موارد را رعایت کن:
- عنوان دقیق و قابل جستجو: از عبارتهای مبهم مثل «انجام میدهم» پرهیز کن. بهتر: «طراحی ۱۰ پست اینستاگرام برای برندهای عربی با قالب یکپارچه».
- تصویر/نمونهکار حرفهای: یک کاور واضح + ۲ تا ۳ نمونه واقعی (حتی اگر نمونه تمرینی باشد، باید استاندارد باشد).
- پکیجبندی سهتایی: Basic / Standard / Premium. هر پکیج فقط ۳ تفاوت واضح داشته باشد (حجم کار، زمان تحویل، تعداد اصلاحات).
- ضمانت شفاف: دقیق بگو چند اصلاح رایگان است و چه چیزهایی خارج از محدوده است.
- متن کوتاه و اسکنپذیر: لیست بولتدار بنویس؛ پاراگرافهای طولانی نرخ تبدیل را کم میکند.
یک ترفند سالم برای رشد در این مدل: ابتدا با یک خدمت کمریسک و تحویل سریع شروع کن تا ریویو بگیری؛ بعد از ۵ تا ۱۰ سفارش موفق، قیمت را بهتدریج بالا ببر و خدمات مکمل (Upsell) اضافه کن.
Soundeals – تخصصی برای صدا، گویندگی و تولید محتوای صوتی
Soundeals یک پلتفرم تخصصی در حوزه صدا/گویندگی/تولید صوت است. در صفحه شرایط و ضوابط، بهصورت مشخص آمده که Soundeals از سود هر پروژه ۲۵٪ کمیسیون دریافت میکند و این مبلغ از سمت ارائهدهنده خدمت (فریلنسر) کسر میشود.
اگر در حوزههایی مثل گویندگی، دوبله، کتاب صوتی، تبلیغات صوتی، ساخت پادکست یا تولید محتوای صوتی عربی فعال هستی، پلتفرم تخصصی میتواند بهتر از پلتفرم عمومی جواب بدهد؛ چون کارفرما از ابتدا دنبال «صدا» آمده و معیارهای ارزیابی هم تخصصیتر است.
کارمزد و قیمتگذاری: چگونه بعد از کسر کارمزد، سود واقعی بسازیم؟
مشکل خیلیها این است که قیمت را «بر اساس بازار» میگذارند، نه «بر اساس سود بعد از کارمزد». یک فرمول ساده داشته باش:
۱) زمان واقعی انجام کار را بنویس.
۲) نرخ ساعتی هدف (یا نرخ روزانه) را مشخص کن.
۳) هزینههای پنهان را اضافه کن (ارتباط، اصلاحات، تحویل، فایلها).
۴) کارمزد پلتفرم را اعمال کن و قیمت نهایی را بهدست بیاور.
مثال: فرض کن میخواهی از یک سفارش ۱۰۰ دلار، ۸۰ دلار خالص بگیری. اگر کارمزد ۲۰٪ باشد، قیمت باید ۱۰۰ دلار باشد تا خالص ۸۰ بماند. اگر کارمزد ۲۵٪ باشد، برای گرفتن ۸۰ دلار خالص، باید حدود ۱۰۶.۷ دلار قیمت بدهی (چون ۷۵٪ از ۱۰۶.۷ تقریباً ۸۰ میشود).
نکته حرفهای: در پروژههای بزرگ، «قیمت ثابت + مرحلهبندی» بهتر از “یک عدد کلی” جواب میدهد. چون کارفرما احساس کنترل میکند و تو هم برای هر مرحله محدوده اصلاحات را مشخص میکنی.
مقایسه با Upwork و Fiverr: کدامیک برای تو بهتر است؟
حالا میرسیم به سؤال اصلی: آیا بهتر است روی پلتفرمهای عربی تمرکز کنیم یا Upwork/Fiverr؟ جواب درست این است: «به مدل درآمد و موقعیت تو بستگی دارد». برای اینکه انتخابت واقعی باشد، باید ۵ معیار را همزمان ببینی: مدل پروژه، کارمزد، سطح رقابت، نوع مشتری، و مهارت ارتباطی (عربی/انگلیسی).
تفاوتهای رفتاری مشتری عربی با بازار جهانی (نکات مذاکره)
این نکات کلی است و برای همه صدق نمیکند، اما در بسیاری از پروژههای بازار عربی تکرار میشود:
- تأکید بیشتر روی سرعت تحویل و دسترسپذیری: اگر SLA و زمان پاسخگویی را شفاف کنی، اعتماد سریعتر شکل میگیرد.
- اهمیت نمونهکار مشابه: کارفرماها معمولاً نمونهکارهای «نزدیک به صنعت خودشان» را ترجیح میدهند (مثلاً رستوران، املاک، کلینیک).
- حساسیت روی لحن عربی: تفاوت عربی فصیح، عربی رسانهای، و محاورهای (مخصوصاً خلیجی) مهم است؛ قبل از شروع، لحن را نهایی کن.
- قراردادهای تکرارشونده: اگر خروجی ماهانه ارائه میدهی (محتوا/طراحی/مدیریت شبکههای اجتماعی)، پیشنهاد Retainer بده؛ خیلی از کارفرماها استقبال میکنند.
بهترین کار برای کاهش اصطکاک: یک “Scope of Work” یکصفحهای آماده داشته باش که شامل خروجیها، زمانبندی، تعداد اصلاحات و آیتمهای خارج از محدوده باشد.
Upwork – پروژههای جهانی با کارمزد متغیر و رقابت سنگینتر
Upwork در مدل پروژهای/ساعتی بسیار بزرگ است. طبق منابع رسمی Upwork، کارمزد فریلنسر روی قراردادهای استاندارد بین ۰٪ تا ۱۵٪ متغیر است؛ این عدد قبل از ارسال پروپوزال قابل مشاهده است و بعد از فعال شدن قرارداد تغییر نمیکند.
Upwork برای فریلنسرهای Mid/Senior عالی است؛ مخصوصاً وقتی مهارت تخصصی داری (مثلاً توسعه، دیتا، محصول، مارکتینگ پیشرفته) و میتوانی با کیساستادی و نمونهکار، نرخ بالاتر بگیری. اما اگر تازهکاری و هنوز نمونهکار و مهارت مذاکره نداری، ممکن است هزینه فرصت (زمانی که صرف ارسال پیشنهاد میکنی) بالا برود.
Fiverr – خدمات محصولی با رشد مقیاسپذیر
Fiverr مثل یک بازار خدمات محصولی عمل میکند. از سمت فروشنده، در راهنمای رسمی بخش درآمد آمده که هر سفارش موفق، ۸۰٪ مبلغ خرید را به عنوان درآمد به حساب فریلنسر اضافه میکند (یعنی ۲۰٪ کارمزد پلتفرم). از سمت خریدار هم Fiverr در صفحات راهنمای پرداخت و Billing اشاره میکند که کارمزد استاندارد ۵.۵٪ است و برای سفارشهای زیر یک آستانه مشخص، یک “small order fee” هم اضافه میشود.
Fiverr برای کسانی عالی است که میتوانند خدمتشان را به «پکیجهای واضح» تبدیل کنند، صفحه خدمت را با نمونهکار و متن فروش درست بهینه کنند و با تحویل عالی، ریویو بگیرند. نقطه ضعف آن این است که بهمرور باید روی تمایز برند شخصی کار کنی تا فقط با قیمت رقابت نکنی.
جدول مقایسه سریع (عربیها vs Upwork/Fiverr)
در جدول زیر، مهمترین تفاوتها را یکجا میبینی. برای تصمیم نهایی، بعد از جدول سراغ «چارچوب انتخاب» برو.
| پلتفرم | مدل | بازار غالب | کارمزد/هزینه کلیدی | مناسب برای | نکته کلیدی |
| مستقل (Mostaql) | پروژهمحور | عربی (عمومی) | ۱۵٪ از درآمد فریلنسر | پروژههای متوسط/بزرگ | پروفایل و پروپوزال حرفهای |
| خمسات (Khamsat) | خدمات محصولی | عربی (عمومی) | ۲۰٪ از فروشنده + ۵٪ کارمزد خرید | شروع سریع و ریویو گرفتن | پکیجبندی و صفحه خدمت |
| بحر (Bahr) | پروژهمحور | عربستان | طبق سایت: بدون رسوم اضافی (جزئیات در شرایط) | پروژههای سعودی | ممکن است تایید محلی لازم باشد |
| Ureed | بازار حرفهای | MENA | ۲۰٪ روی تراکنش فریلنسر + پلنهای کارفرما (۵٪ در برخی پلنها) | کار با شرکتها | مدیریت پروژه و فرآیند جدیتر |
| صمملي (Samemli) | تخصصی طراحی | عربی (طراحی) | ۲۰٪ از درآمد طراح | طراحان گرافیک/برند | نمونهکار مشابه صنعت |
| Soundeals | تخصصی صوت | عربی (صوت) | ۲۵٪ کمیسیون از فریلنسر | گویندگی/تولید صوت | دموی صوتی حرفهای |
| Upwork | پروژه/ساعتی | جهانی | ۰٪ تا ۱۵٪ (متغیر و قابل مشاهده قبل از ارسال پیشنهاد) | Mid/Senior و تخصصهای جهانی | رقابت بالا، کیفیت پروپوزال مهم |
| Fiverr | خدمات محصولی | جهانی | ۲۰٪ از فروشنده + ۵.۵٪ کارمزد خریدار (+ small order fee) | خدمات محصولی مقیاسپذیر | بهینهسازی گیگ و ریویو |
چارچوب انتخاب: دقیقاً کدام پلتفرم برای تو مناسب است؟
برای اینکه انتخابت علمی باشد، این ۶ سؤال را پاسخ بده و بر اساس آن پلتفرم را انتخاب کن:
زبان فروش تو کدام است؟ اگر عربی میفروشی، پلتفرم عربی مزیت دارد. اگر انگلیسیات قوی است، Upwork/Fiverr هم گزینهاند.
آیا میخواهی پروپوزال بنویسی یا خدماتت را محصولی کنی؟ اگر از مذاکره و پروپوزال لذت میبری: مستقل/Upwork. اگر دوست داری صفحه خدمت بسازی و با بهینهسازی رشد کنی: خمسات/Fiverr.
متوسط ارزش پروژههای تو چقدر است؟ زیر ۱۰۰ دلار: مدل خدمات محصولی معمولاً بهتر. بالای ۳۰۰-۵۰۰ دلار: پروژهمحور بهتر.
تحمل کارمزد چقدر است؟ اگر حاشیه سودت پایین است، ۲۰٪ و ۲۵٪ خیلی اثرگذار میشود و باید قیمتگذاری را دقیقتر کنی.
آیا میتوانی تحویل مرحلهای و مدیریت پروژه انجام دهی؟ اگر بله، سراغ پروژههای بزرگتر برو.
آیا آن پلتفرم شرایط محلی/تایید خاص دارد؟ مثال: بحر و روند تایید ابشر.
سؤالات پرتکرار
بهترین سایت فریلنسری عربی برای شروع سریع چیست؟
معمولاً مدل خدمات محصولی مثل خمسات (و در بازار جهانی Fiverr) برای شروع سریع و گرفتن اولین ریویو مناسبتر است.
مستقل بهتر است یا Upwork؟
اگر بازار هدف تو عربی است و مزیت زبانی داری، مستقل میتواند سریعتر نتیجه بدهد. اگر تخصصت جهانی است و انگلیسی قوی داری، Upwork بازار بزرگتری دارد.
کارمزدها همیشه ثابت میمانند؟
نه؛ پلتفرمها ممکن است قوانین و کارمزدها را تغییر دهند. برای همین، لینک منابع رسمی را در انتهای مقاله گذاشتهایم.
برای طراحان، بهتر است صمملي را انتخاب کنیم یا پلتفرم عمومی؟
اگر هدف تو پروژههای طراحی در بازار عربی است، پلتفرم تخصصی مثل صمملي میتواند لیدهای مرتبطتری بدهد؛ اما اگر میخواهی سبد مشتری جهانی داشته باشی، Fiverr/Upwork هم ارزش دارد.
آیا بحر برای همه مناسب است؟
بحر تمرکز پررنگی روی بازار عربستان دارد و در راهنما به تایید ابشر اشاره شده است؛ بنابراین برای همه سناریوها مناسب نیست.
چرا برخی پلتفرمها ۲۰٪ یا بیشتر کارمزد میگیرند؟
آنها در ازای این کارمزد، جذب مشتری، زیرساخت پرداخت امن، حل اختلاف و ابزارهای مدیریت پروژه را ارائه میدهند. مسئله این است که تو باید این عدد را در قیمتگذاری لحاظ کنی.
بهترین استراتژی برای جلوگیری از وابستگی به یک پلتفرم چیست؟
ترکیب پلتفرم + ساخت برند شخصی (مثلاً لینکدین و نمونهکار) و ساخت سیستم جذب مشتری خارج از پلتفرم.

